15.10.2020 Czy trzeba pobierać WHT przy płatnościach za zagraniczne usługi hostingu?

W praktyce organów skarbowych dominuje ostatnio niekorzystne dla podatników stanowisko, zgodnie z którym płatności za usługi hostingu, również chmurowego, podlegają obowiązkowi poboru zryczałtowanego podatku dochodowego. Podejście to nie znajduje jednak potwierdzenia w najnowszych orzeczeniach sądów administracyjnych. Jak wobec tego należy traktować nabycie zagranicznych usług IT tego rodzaju pod kątem podatku u źródła?

Enodo

Obowiązujące od początku 2019 r. nowe zasady poboru podatku u źródła nałożyły na płatników szereg dodatkowych obowiązków. Obecnie każda płatność do podmiotu zagranicznego wymienionych w art. 21 i 22 ustawy o CIT wymaga od płatnika szczegółowej i czasochłonnej analizy przesłanek umożliwiających zwolnienie płatnika z obowiązku poboru podatku u źródła. W tych okolicznościach warto zastanowić się każdorazowo, czy płatność za poszczególne usługi faktycznie jest objęta zakresem przedmiotowym art. 21 i 22 ustawy o CIT. Niestety, często sama analiza przepisów nie wystarczy. Konieczna jest także żmudna analiza stanowisk organów podatkowych oraz sądów administracyjnych.

W dobie gospodarki cyfrowej coraz większe znaczenie w prowadzonej działalności gospodarczej mają usługi IT. Jest to szczególnie widoczne w dobie pandemii, która spowodowała konieczność dostosowania narzędzi informatycznych do pracy zdalnej. Jednym z najbardziej rozwijających się obszarów IT są usługi sieciowego przetwarzania i przechowywania danych np. w tzw. chmurze. Umożliwiają one bezpieczny dostęp do danych poprzez sieć komputerową lub Internet, praktycznie z każdego miejsca na świecie. Duża część takich usług nabywana jest od największych przedsiębiorstw z branży IT, które są  zazwyczaj podmiotami zagranicznymi  (np. Microsoft, Google, Apple). W konsekwencji, płatności za usługi IT mogą wiązać się z koniecznością poboru zryczałtowanego podatku CIT tzw. podatku u źródła. Mogą - ale nie muszą.  

W przypadku, gdy płatność dotyczy wyłącznie udostępnienia przestrzeni w chmurze internetowej/na serwerze/usłudze hostingu – nie mamy do czynienia z usługami przetwarzania danych, które podlegają opodatkowaniu. Wątpliwości budzi jednak to, czy korzystanie z takiej przestrzeni nie stanowi użytkowania urządzenia przemysłowego. W takiej sytuacji płatność mogłaby  opodatkowana.

Stanowisko organów skarbowych

W praktyce organów skarbowych dominuje ostatnio niekorzystne dla podatników stanowisko, zgodnie z którym płatności za usługi hostingu, również chmurowego, podlegają obowiązkowi poboru zryczałtowanego podatku dochodowego. Zdaniem fiskusa, serwer usługodawcy, na którym przechowywane są dane podatnika, powinien zostać zaliczony do kategorii urządzeń przemysłowych. Dyrektor KIS w wydawanych interpretacjach indywidualnych argumentuje, że pojęcie „urządzenie przemysłowe” należy rozumieć szerzej, niż wynika to z potocznego znaczenia pojęcia „przemysłowe”, chodzi bowiem o każde wykorzystanie urządzenia w celach komercyjnych, w działalności przemysłowej, handlowej lub naukowej. W konsekwencji oznacza to, że przy płatnościach za zagraniczne usługi serwerowe/udostępnienia pamięci masowej/hostingu płatnik powinien, co do zasady,  pobierać podatek u źródła.

Takie uzasadnienie można znaleźć m.in. w najnowszej Interpretacji Indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 3 lutego 2020 r. 0111-KDIB1-2.4010.457.2019.2.BG.

Odmienne podejście sądów administracyjnych

Powyższe rozumowanie nie znajduje jednak potwierdzenia w najnowszych orzeczeniach sądów administracyjnych. Sądy administracyjne rozpatrując sprawy dotyczące płatności za zagraniczne usługi serwerowe zgadzają się z podatnikami przyjmując, że serwer nie jest urządzeniem przemysłowym. W ocenie sądów, Dyrektor KIS w interpretacjach indywidualnych dokonuje błędnej wykładni pojęcia „urządzenia przemysłowego” wynikającego z treści art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, uznając, że pojęcie to należy rozumieć maksymalnie szeroko, w znaczeniu pojęcia „ICS equipment”, czyli „industrial”, „comercial”, jako stanowiącego pewną nierozłączną kategorię międzynarodowego prawa podatkowego, podobnie jak zakład, a w konsekwencji, kwalifikując do kategorii „urządzeń przemysłowych” zasoby serwerowni tj. urządzenia serwerowe, pamięci masowej. Takie rozumienie pojęcia urządzenia przemysłowego jest sprzeczne z wykładnią językową ustawy o CIT. Nie można bowiem przy interpretacji przepisu art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT pomijać przymiotnika „przemysłowy”, a więc „dotyczący przemysłu” (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r. II FSK 1476/10), który w analizie nabywanych usług ma znaczenie kluczowe. Rozumowanie Dyrektora KIS wbrew potocznemu znaczenia słowa „przemysłowy” w istocie koncentruje się jedynie na słowie „urządzenie” i wywodzi ze znaczenia tego wyrazu negatywne konsekwencje podatkowe wobec usługobiorców.
Warto także wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1120/17, w którym jednoznacznie potwierdzono, że serwer nie jest urządzeniem przemysłowym - nie jest bowiem przeznaczony do procesu produkcji, a służy do przechowywania i wykorzystywania programów, poczty elektronicznej i innych danych komputerowych. W uzasadnieniu NSA wskazał, że zastosowanie urządzeń takich jak serwery jest niewątpliwie bardzo szerokie i nie ogranicza się do przemysłu. Zatem przy kwalifikowaniu danego urządzenia istotne jest, aby dokonywać tego w oparciu o aspekt funkcjonalny. NSA zdefiniował „urządzenie przemysłowe” jako urządzenie, które przeznaczone jest do wykorzystania w przemyśle i jego zastosowanie wiąże się z tą dziedziną. Zatem poza sytuacjami, w których dany serwer jest faktycznie wykorzystywany bezpośrednio w procesie produkcji – nie stanowi on urządzenia przemysłowego.

Natomiast w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 799/19 wskazano, że analizując płatności z tytułu nabywanych usług, kluczowe jest dostrzeżenie istoty hostingu. Hosting polega na udostępnianiu przez dostawcę usług internetowych miejsca na swoich serwerach. Zatem hosting wiąże się z udostępnieniem danej przestrzeni dyskowej, maksymalnej liczby danych, którą chcemy przesłać wykorzystując łącza serwerowni, usługami oferowanymi przez serwerownię, czy też maksymalnym obciążeniem serwerowni. W wyroku wskazano, że to usługodawca tak naprawdę jest właścicielem i jednocześnie użytkownikiem serwera, aby móc świadczyć usługi przechowywania danych - udostępniania usług miejsca na swoich serwerach poprzez oddanie do dyspozycji określonej objętości zasobów dyskowych (serwerów). Również w innych orzeczeniach sądy wskazują na ten aspekt sprawy twierdząc, że skoro usługobiorca nie ma kontroli nad serwerem to nieprawidłowe są twierdzenia organów podatkowych jakoby usługobiorca uzyskiwał prawo do jego użytkowania.

Podsumowanie

W świetle wskazanych powyżej, odmiennych stanowisk sądów administracyjnych oraz organów podatkowych, warto przeanalizować zakres  nabywanych usług cyfrowych. W niektórych przypadkach, jak na przykład przy usługach udostępnienia miejsca na serwerze, można uniknąć zbędnej pracy związanej z badaniem kontrahenta. Jest to tym bardziej istotne, że takie usługi zwykle są nabywane w modelu subskrypcyjnym, co może oznaczać konieczność każdorazowej (comiesięcznej) weryfikacji tego samego kontrahenta.  Warto jednak zadbać o własną interpretację, o którą , póki co, trzeba będzie zawalczyć w sądzie.

Izabela Ścierska-Kulma, doradca podatkowy, Senior Manager w ENODO Advisors. Specjalizuje się w bieżącym doradztwie podatkowym, szczególnie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Jest autorką artykułów i publikacji, a także prelegentką na szkoleniach i konferencjach o tematyce podatkowej.

Jakub Walczak, Analyst w ENODO Advisors.

Serdecznie zapraszamy do rejestracji na szkolenia "WHT on-line", które będą praktycznym przewodnikiem po podatku u źródła:

WHT część I: 22 października 2020 r. o godz. 10:00

WHT część II: 5 listopada 2020 r. o godz. 10:00

Pozostałe aktualności

20.06.2022

Związek usługi budowlanej z nieruchomością a miejsce opodatkowania VAT

W naszym ostatnim artykule zasygnalizowaliśmy trudności związane z ustaleniem miejsca świadczenia usług. Dzisiaj przedstawiamy praktyczne wskazówki pomocne w ustaleniu związku usługi z nieruchomością, a w konsekwencji miejsca opodatkowania VAT.

Enodo
14.04.2022

TSUE: korzystna interpretacja pojęcia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb VAT

Wydane kilka dni temu orzeczenie TSUE[1] może być bardzo ważne dla praktyki podatkowej w zakresie VAT w Polsce. Dotyczyło ono bowiem wysoce spornej kwestii: jak należy właściwie interpretować dla potrzeb VAT pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Enodo
04.02.2022

Ulepszania Polskiego Ładu ciąg dalszy. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o PIT

Uchwalona 27 stycznia br. nowelizacja[1] przewiduje m.in. wdrożenie mechanizmu zaniechania poboru zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych znanego już z budzącego wiele kontrowersji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r.  Czy ustawa ostatecznie zniweluje wątpliwości powstające u płatników rozliczających wynagrodzenia swoich pracowników?

Enodo
29.12.2021

Interpretacja ogólna MF: zwolnienie jest, ale nie wiadomo kto może z niego skorzystać

Minister Finansów potwierdził[1], że przewidziane w ustawie o CIT zwolnienie z opodatkowania dywidendy otrzymywanej przez spółki (tzw. parent-subsidiary) może być stosowane także do dywidend wypłacanych przez spółki jawne i komandytowe. Niestety nadal pozostają wątpliwości co do tego, w jaki sposób ustalić grono podatników uprawnionych do zwolnienia.

Enodo
23.11.2021

Onkoodpowiedzialni: listopad pod znakiem problemów zdrowotnych mężczyzn

Kolejna odsłona akcji #ONKOODPOWIEDZIALNI, którą dumnie wspieramy jako partnerzy tego przedsięwzięcia, poświęcona jest profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka gruczołu krokowego i raka jąder. 

Enodo
21.10.2021

Ceny transferowe a COVID-19: co dalej z APA?

W poprzednim artykule przedstawiliśmy Rekomendacje FCT w zakresie alokacji strat oraz kosztów nadzwyczajnych, a także traktowania wsparcia antykryzysowego. Kolejnym istotnym tematem, z którym muszą zmierzyć się polscy podatnicy, jest kwestia aktualności uprzednich porozumień cenowych (APA) w czasach pandemii COVID-19. W niniejszym artykule przedstawiamy główne wnioski dotyczące tego tematu wynikające z prac Forum Cen Transferowych, działającego przy Ministerstwie Finansów.

Enodo
24.09.2021

Kolejne zmiany w przepisach o cenach transferowych – projekt ustawy w Sejmie!

Polski Ład to wciąż gorący temat, również w obszarze cen transferowych! Ostatnio w dwóch artykułach na naszej stronie internetowej opisywaliśmy pozytywne i negatywne dla polskich podatników propozycje zmian w przepisach dotyczących cen transferowych. Artykuły te były oparte o projekt zmian w przepisach o cenach transferowych, który trafiły do prekonsultacji. Dzisiaj wiemy już jak wygląd projekt przepisów, który trafił do Sejmu.

Enodo
27.05.2021

Webinarium: VAT a kary umowne i odszkodowania w branży budowlanej

Serdecznie zapraszamy na bezpłatne szkolenie poświęcone tematyce opodatkowania VAT-em kar umownych i odszkodowań w branży budowlanej. Z naszych obserwacji wynika, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości i praktycznych problemów, dlatego w trakcie spotkania omówimy nie tylko aspekty prawne, ale przede wszystkim skoncentrujemy się praktycznych przypadkach.

Enodo
04.05.2021

Komu opłaca się pozostanie w spółce komandytowej – cz. 2

Objęcie spółki komandytowej opodatkowaniem CIT spowodowało ożywiony ruch na rynku restrukturyzacji spółek komandytowych (o zmianach pisaliśmy w I cz. artykułu). Wielu wspólników z obawy przed podwójnym opodatkowaniem zysków wypracowanych przez spółkę, stara się zrestrukturyzować swoją działalność. Są jednak i tacy, dla których optymalnym rozwiązaniem może okazać się kontynuacja działalności w dotychczasowej formie.

Enodo
08.04.2021

Webinarium: STRATEGIA PODATKOWA 2021. Jak się przygotować?

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone sporządzaniu i publikowaniu informacji o realizowanej strategii podatkowej. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia br. nałożyły na dużych podatników obowiązek raportowania, i to już za ubiegły, tj. 2020 rok.

Enodo
25.02.2021

Ceny transferowe, cz. 2 – rozliczenia za 2021 r.

W poprzednim artykule wskazaliśmy na co zwrócić uwagę w kontekście rozliczeń z podmiotami powiązanymi, dotyczących ubiegłego roku. W tej części przybliżamy najważniejsze zmiany w przepisach z zakresu cen transferowych, które weszły w życie w styczniu 2021 r.

Enodo
03.11.2020

Konfiskata prewencyjna: udowodnij własną „niewinność”

Jak wynika z pierwszej części artykułu o konfiskacie prewencyjnej, planowane rozwiązanie z jednej strony wpisuje się w pewien trend zmian w przepisach karnych i karno-skarbowych, stanowiąc niejako domknięcie systemu konfiskaty. Z drugiej strony, ten nowy instrument mający  przeciwdziałać ukrywaniu majątku pochodzącego z przestępstwa, może zawierać rozwiązania, które będą trudne do pogodzenia z podstawowymi zasadami praworządności oraz standardami ochrony podstawowych praw i wolności konstytucyjnych jednostki.

Enodo
23.10.2020

SLIM VAT: nowe zasady ujmowania faktur korygujących

Jednym z rozwiązań upraszczających rozliczenia VAT w projekcie SLIM VAT[1] jest zmiana zasad ujmowania faktur korygujących zmniejszających oraz wprowadzenie do ustawy zasad ujmowania korekt zwiększających.

Enodo