06.10.2021 Przestępstwa skarbowe - uwaga na wydłużony termin przedawnienia!

Nadzwyczajna aktywność polskiego ustawodawcy skutkuje ostatnimi czasy nie tylko zwiększaniem objętości ustaw podatkowych poprzez dokładanie podatnikom nowych obowiązków (w tym o charakterze raportowym), ale również  stale wzrastającym poziomem ich skomplikowania oraz zabezpieczaniem wykonania poprzez sankcje karne skarbowe. W takich warunkach łatwo o niewykonanie kolejnego, nowego obowiązku lub nawet brak świadomości jego istnienia. Ze względu na to, że tylko część czynów na gruncie KKS można popełnić wyłącznie umyślnie – nawet rzetelnemu podatnikowi może zdarzyć się niedopełnienie obowiązku zagrożonego sankcją z KKS.

Enodo

Do niedawna pewną gwarancją ochrony podatników była instytucja przedawnienia. W zależności od wagi czynu karalność ustawała, jeśli od czasu jego popełnienia upłynęło 5 lub 10 lat oraz organ procesowy nie wykazał pewnej aktywności w jego ściganiu. Karalność przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej ustaje także wówczas, gdy nastąpiło przedawnienie tej należności (natomiast od dawna już wiadomo – jak wygląda przedawnienie zobowiązań podatkowych w przypadku równoległego wszczęcia sprawy karnej skarbowej pod koniec postępowania podatkowego).

Zawieszenie terminów przedawnienia – i to z mocą wsteczną

Niestety, sytuacja podatników nigdy nie była na tyle niekomfortowa, aby nie dało się jej pogorszyć. 22 czerwca 2021 roku weszła w życie kolejna nowelizacja ustawy COVID-owej[1].  Wprowadzone przepisy (z mocą od 14 marca 2020 r. – sic!), zawieszają bieg terminu przedawnienia karalności przestępstw oraz przestępstw skarbowych. Dalszy bieg terminu przedawnienia zostanie wznowiony dopiero po upływie 6 miesięcy od odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, tzn. … nie wiadomo kiedy. Uzasadnieniem nowelizacji jest rzekomo negatywny wpływ obostrzeń i ograniczeń wprowadzonych w związku z  wystąpieniem epidemii COVID-19 na tempo prac organów ścigania oraz sądów karnych. W ocenie projektodawców skutkuje to wydłużeniem postępowań, co w niektórych przypadkach, mogłoby skutkować przedawnieniem karalności czynu zabronionego i uniknięciem kary przez jego sprawcę.

Nie do końca można zgodzić się z zasadnością takich twierdzeń. Sądy karne są obecnie jedynymi sądami działającymi w normalnym trybie. W naszej obecnej praktyce jest to jedyny sąd, do którego możemy fizycznie się udać. A sprawy karne skarbowe wcale nie są zawieszane - wręcz przeciwnie, toczą się w normalnym tempie.

W poszukiwaniu sensu znowelizowanych przepisów o przedawnieniu

Nieznany cel wprowadzonych zmian, jak również technika legislacyjna (posługiwanie się pojęciami nieostrymi w przepisie), poddają w wątpliwość szereg kwestii związanych z tą nowelizacją. Dla podatników oznacza to, że obecnie zostali bezterminowo pozbawieni gwarancji związanych z przedawnieniem oraz postawieni przed kolejnym wyzwaniem, ponieważ sposób, w jaki prowadzą swoje rozliczenia podatkowe powinien być odpowiednio dokumentowany i archiwizowany, aby po kilkunastu latach móc wrócić do tych zagadnień, na wypadek, gdyby konieczne było „wyspowiadanie się” organom ścigania.

W takich wypadkach upływ czasu może spowodować, że nie każdy podatnik będzie dysponował dowodami pozwalającymi na udowodnienie prawidłowości (zgodności z prawem) swojego postępowania. W szczególności należy mieć na uwadze, że ze względu na spoczywanie biegu terminów, obowiązki te będą daleko wykraczać poza standard staranności, który do tej pory należało zachowywać  na gruncie przepisów prawa podatkowego w zakresie przechowywania dokumentacji podatkowej.

[1] Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 1842 z późn. zm.).

 

Andrzej Wapowski, Radca prawny, Senior Associate w ENODO Advisors.

Arkady Zadrożny, aplikant radcowski, Senior Analyst w Enodo Advisors.

Pozostałe aktualności

20.06.2022

Związek usługi budowlanej z nieruchomością a miejsce opodatkowania VAT

W naszym ostatnim artykule zasygnalizowaliśmy trudności związane z ustaleniem miejsca świadczenia usług. Dzisiaj przedstawiamy praktyczne wskazówki pomocne w ustaleniu związku usługi z nieruchomością, a w konsekwencji miejsca opodatkowania VAT.

Enodo
14.04.2022

TSUE: korzystna interpretacja pojęcia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb VAT

Wydane kilka dni temu orzeczenie TSUE[1] może być bardzo ważne dla praktyki podatkowej w zakresie VAT w Polsce. Dotyczyło ono bowiem wysoce spornej kwestii: jak należy właściwie interpretować dla potrzeb VAT pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Enodo
04.02.2022

Ulepszania Polskiego Ładu ciąg dalszy. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o PIT

Uchwalona 27 stycznia br. nowelizacja[1] przewiduje m.in. wdrożenie mechanizmu zaniechania poboru zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych znanego już z budzącego wiele kontrowersji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r.  Czy ustawa ostatecznie zniweluje wątpliwości powstające u płatników rozliczających wynagrodzenia swoich pracowników?

Enodo
29.12.2021

Interpretacja ogólna MF: zwolnienie jest, ale nie wiadomo kto może z niego skorzystać

Minister Finansów potwierdził[1], że przewidziane w ustawie o CIT zwolnienie z opodatkowania dywidendy otrzymywanej przez spółki (tzw. parent-subsidiary) może być stosowane także do dywidend wypłacanych przez spółki jawne i komandytowe. Niestety nadal pozostają wątpliwości co do tego, w jaki sposób ustalić grono podatników uprawnionych do zwolnienia.

Enodo
23.11.2021

Onkoodpowiedzialni: listopad pod znakiem problemów zdrowotnych mężczyzn

Kolejna odsłona akcji #ONKOODPOWIEDZIALNI, którą dumnie wspieramy jako partnerzy tego przedsięwzięcia, poświęcona jest profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka gruczołu krokowego i raka jąder. 

Enodo
21.10.2021

Ceny transferowe a COVID-19: co dalej z APA?

W poprzednim artykule przedstawiliśmy Rekomendacje FCT w zakresie alokacji strat oraz kosztów nadzwyczajnych, a także traktowania wsparcia antykryzysowego. Kolejnym istotnym tematem, z którym muszą zmierzyć się polscy podatnicy, jest kwestia aktualności uprzednich porozumień cenowych (APA) w czasach pandemii COVID-19. W niniejszym artykule przedstawiamy główne wnioski dotyczące tego tematu wynikające z prac Forum Cen Transferowych, działającego przy Ministerstwie Finansów.

Enodo
24.09.2021

Kolejne zmiany w przepisach o cenach transferowych – projekt ustawy w Sejmie!

Polski Ład to wciąż gorący temat, również w obszarze cen transferowych! Ostatnio w dwóch artykułach na naszej stronie internetowej opisywaliśmy pozytywne i negatywne dla polskich podatników propozycje zmian w przepisach dotyczących cen transferowych. Artykuły te były oparte o projekt zmian w przepisach o cenach transferowych, który trafiły do prekonsultacji. Dzisiaj wiemy już jak wygląd projekt przepisów, który trafił do Sejmu.

Enodo
27.05.2021

Webinarium: VAT a kary umowne i odszkodowania w branży budowlanej

Serdecznie zapraszamy na bezpłatne szkolenie poświęcone tematyce opodatkowania VAT-em kar umownych i odszkodowań w branży budowlanej. Z naszych obserwacji wynika, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości i praktycznych problemów, dlatego w trakcie spotkania omówimy nie tylko aspekty prawne, ale przede wszystkim skoncentrujemy się praktycznych przypadkach.

Enodo
04.05.2021

Komu opłaca się pozostanie w spółce komandytowej – cz. 2

Objęcie spółki komandytowej opodatkowaniem CIT spowodowało ożywiony ruch na rynku restrukturyzacji spółek komandytowych (o zmianach pisaliśmy w I cz. artykułu). Wielu wspólników z obawy przed podwójnym opodatkowaniem zysków wypracowanych przez spółkę, stara się zrestrukturyzować swoją działalność. Są jednak i tacy, dla których optymalnym rozwiązaniem może okazać się kontynuacja działalności w dotychczasowej formie.

Enodo
08.04.2021

Webinarium: STRATEGIA PODATKOWA 2021. Jak się przygotować?

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone sporządzaniu i publikowaniu informacji o realizowanej strategii podatkowej. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia br. nałożyły na dużych podatników obowiązek raportowania, i to już za ubiegły, tj. 2020 rok.

Enodo
25.02.2021

Ceny transferowe, cz. 2 – rozliczenia za 2021 r.

W poprzednim artykule wskazaliśmy na co zwrócić uwagę w kontekście rozliczeń z podmiotami powiązanymi, dotyczących ubiegłego roku. W tej części przybliżamy najważniejsze zmiany w przepisach z zakresu cen transferowych, które weszły w życie w styczniu 2021 r.

Enodo
03.11.2020

Konfiskata prewencyjna: udowodnij własną „niewinność”

Jak wynika z pierwszej części artykułu o konfiskacie prewencyjnej, planowane rozwiązanie z jednej strony wpisuje się w pewien trend zmian w przepisach karnych i karno-skarbowych, stanowiąc niejako domknięcie systemu konfiskaty. Z drugiej strony, ten nowy instrument mający  przeciwdziałać ukrywaniu majątku pochodzącego z przestępstwa, może zawierać rozwiązania, które będą trudne do pogodzenia z podstawowymi zasadami praworządności oraz standardami ochrony podstawowych praw i wolności konstytucyjnych jednostki.

Enodo
23.10.2020

SLIM VAT: nowe zasady ujmowania faktur korygujących

Jednym z rozwiązań upraszczających rozliczenia VAT w projekcie SLIM VAT[1] jest zmiana zasad ujmowania faktur korygujących zmniejszających oraz wprowadzenie do ustawy zasad ujmowania korekt zwiększających.

Enodo